دانشگاه صنعتی خواجه نصرالدین طوسی
|
۱۳۹۶ چهارشنبه ۹ فروردين
 
تخريب لكه زرد چشم
 
تخريب لكه زرد چشم
 
 

يكي از مهم‌ترين بيماري‌هاي چشم، استحاله يا تخريب لكه زرد است كه پزشكان به آن «دژنراسيون ماكولا» مي‌گويند. تخريب لكه زرد، شايع‌ترين علت كاهش بينايي ناشي از بالا رفتن سن است. به عبارت ديگر، تخريب يا استحاله ماكولا، علت شايع افت ديد در افراد بالاي 55 سال است. از آنجايي كه اين بيماري فقط ديد مركزي را مختل مي‌كند، به‌ندرت باعث نابينايي فرد مي‌شود؛ با اين حال مي‌تواند خواندن، رانندگي‌كردنو انجام ساير فعاليت‌هاي روزمره‌اي كه نياز به ديد مركزي و دقيق دارند را بسيار مشكل يا غيرممكن كند.

 

 

دژنراسيون ماكولا بر دو نوع است: خشك (Dry) و تَر (Wet). نوع خشك شايعتر بوده و حدود 90% بيماران به اين نوع مبتلا مي شوند. نوع تَر معمولا با كاهش ديد شديدتر و جدي تري همراه است.

زنان بيشتر به اين بيماري مبتلا مي شوند. اكثر موارد اين بيماري با افزايش سن بوجود مي آيند. اين بيماري مي تواند عارضه بعضي داروها نيز باشد. همچنين به نظر مي رسد ارث نيز در ابتلا به اين بيماري نقش داشته باشد.


علت دقيق اين بيماري هنوز شناخته نشده است. نوع خشك ممكن است بر اثر پير و نازك شدن بافت ماكولا، رسوب رنگدانه ها در ماكولا، و يا تركيبي از اين دو ايجاد شود. در نوع تَر عروق خوني جديد در زير شبكيه رشد كرده و خون و مايع از آنها نشت مي كند. اين نشت سبب مرگ سلول هاي شبكيه شده و باعث ايجاد نقاط كور در ديد مركزي مي شود. عواملي كه شانس ابتلا به بيماري را افزايش مي دهد عبارتند از: سابقه خانوادگي، مصرف سيگار، فشار خون بالا، دوربيني و چاقي.

دانشمندان در تحقيقاتي جديد اظهار داشته اند سيگاريها چهار برابر بيشتر از كساني كه سيگار نمي كشند در معرض نابينايي حاصل از تخريب لكه زرد چشم قرار دارند.

تحقيقات جديد نشان مي دهد: بيش از 25 درصد تخريب لكه زرد و اختلالات بينايي به علت كشيدن سيگار در زمان حال يا گذشته است و درمان موثري براي آن وجود ندارد.

افراد سيگاري در مقابله با افرادي كه هرگز سيگار نكشيده اند، چهار برابر خطر ابتلا به عارضه تنفسي دارند و از ديدگاه زيست شناختي، شبكيه به علت تخريب اكسيداتيو حاصل از كشيدن سيگار، صدمه مي بيند.

اين تخريب توسط راديكال هاي آزاد كه مولكول هاي ناپايدار سمي هستند، صورت مي گيرد و به حدي شديد است كه عوامل حفاظتي مانند وجود مواد ضد اكسيد در رژيم غذايي در بهبود آن موثر نيست.

همچنين تخريب لكه زرد باعث از بين رفتن ديد مركزي  شده و منجر به ناتواني در به كارگيري شبكيه جهت فعاليت هايي مانند خواندن، دوختن و حتي رانندگي مي شود.

پژوهش ها نشان مي دهد: وقتي سيگار ترك شود چشم ها در برابر صدمات بيشتر مصون مي مانند و خطر ابتلا به اين عارضه در اين افراد نسبت به كساني كه تا به حال سيگار نكشيده اند كمي افزايش مي يابد.

بر اساس نتيجه اين بررسي افراد سيگاري با ترك سيگار مي توانند احتمال از بين رفتن سلول هاي شبكيه چشم خود را كاهش دهند.

بر اين اساس ، احتمال ابتلا به اين عارضه در افرادي كه 20 سال پيش سيگار را ترك كرده اند تا حد يك فرد غيرسيگاري كاهش مي يابد.

عارضه تحليل لكه زرد چشم ، شايع ترين علت نابينايي افراد سالمند است.

ماكولا يا لكه زرد در مركز شبكيه قرار دارد. شبكيه هم، لايه حساس به نور است كه در قسمت خلفي كره چشم قرار دارد. نور روي ماكولا متمركز مي‌شود. در ماكولا ميليون‌ها سلول مخصوص بينايي وجود دارد.

ماكولا يا لكه زرد نور را دريافت و به علائم عصبي تبديل كرده، به مغز منتقل مي‌كند. اين روند ديد مركزي ناميده مي‌شود.

در واقع ديد مركزي، توانايي رانندگي كردن، خواندن و انجام فعاليت‌هايي كه نياز به ديد مستقيم، دقيق و ظريف دارد را فراهم مي‌آورد. اگر ماكولا صدمه ببيند، قسمت مركزي تصوير ديده شده تار مي‌شود و تصوير در اطراف منطقه تار شده وضوح بيشتري دارد.

پس اهميت لكه زرد در اين است كه در قسمتي از شبكيه كه نزديك عصب بينايي است، سلول‌هاي اصلي بينايي كه مخصوص ديد در روز، ديد دقيق و ديد رنگي هستند، تجمع پيدا كرده‌اند. در واقع انسان به وسيله لكه زرد بهترين و دقيق‌ترين ديد را به دست مي‌آورد.



1393/12/06 تاریخ بروزرسانی
.کلیه حقوق این وب سایت متعلق به دانشگاه خواجه نصیرالدین طوسی می باشد